{"id":19075,"date":"2022-10-14T13:08:25","date_gmt":"2022-10-14T12:08:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/?p=19075"},"modified":"2022-10-14T13:08:25","modified_gmt":"2022-10-14T12:08:25","slug":"lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/","title":{"rendered":"L&rsquo;Homme et l&rsquo;Univers par Claude Tresmontant"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Le <\/span><span lang=\"fr-FR\">probl\u00e8me des <\/span><span lang=\"fr-FR\">rapports <\/span><span lang=\"fr-FR\">ou des <\/span><span lang=\"fr-FR\">relations entre <\/span><span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Homme <\/span><span lang=\"fr-FR\">et <\/span><span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers, <\/span><span lang=\"fr-FR\">ou l&rsquo;Univers <\/span><span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Homme, est abord\u00e9 et trait\u00e9 par la pens\u00e9e humaine depuis qu&rsquo;elle existe sans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">doute.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">existe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">quelques<\/span> <span lang=\"fr-FR\">types<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9ponses<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e0<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ce<\/span> <span lang=\"fr-FR\">probl\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">heureusement<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nombre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9ponses<\/span> <span lang=\"fr-FR\">possibles <\/span><span lang=\"fr-FR\">et <\/span><span lang=\"fr-FR\">r\u00e9elles <\/span><span lang=\"fr-FR\">n&rsquo;est pas <\/span><span lang=\"fr-FR\">ind\u00e9fini. <\/span><span lang=\"fr-FR\">Il est <\/span><span lang=\"fr-FR\">m\u00eame <\/span><span lang=\"fr-FR\">tout<\/span> <span lang=\"fr-FR\">petit.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Une premi\u00e8re tradition qui remonte aux textes v\u00e9n\u00e9rables de l&rsquo;Inde <\/span><span lang=\"fr-FR\">ancienne, <\/span><span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">plus<\/span> <span lang=\"fr-FR\">anciennes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Upanishad,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">professe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">illusion,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">apparence.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Seul<\/span> <span lang=\"fr-FR\">existe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Brahman,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l\u2019\u00catre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">absolu<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">unique.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Tout<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">reste<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">illusion.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Nous-m\u00eames,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">si<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">imaginons<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sommes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00eatres<\/span> <span lang=\"fr-FR\">distincts<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">uns<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">autres,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">individus,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">personnes,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">faisons illusion. En r\u00e9alit\u00e9 nous somme<\/span><span lang=\"fr-FR\">s<\/span><span lang=\"fr-FR\"> le Brahman, l\u2019\u00catre absolu et unique. Nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">existons<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9ellement<\/span> <span lang=\"fr-FR\">mais<\/span> <span lang=\"fr-FR\">notre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">existence<\/span> <span lang=\"fr-FR\">individuelle,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">singuli\u00e8re,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">illusoire.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Ce<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qui<\/span> <span lang=\"fr-FR\">existe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">v\u00e9ritable<\/span> <span lang=\"fr-FR\">en<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nous, c&rsquo;est le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Brahman.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cette<\/span> <span lang=\"fr-FR\">tradition<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pens\u00e9e,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;existence<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">donc<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ni\u00e9e<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ou<\/span> <span lang=\"fr-FR\">annul\u00e9e,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9duite \u00e0 l&rsquo;\u00e9tat d&rsquo;illusion ou d&rsquo;apparence ou de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">songe.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Reste la question de savoir pourquoi, pour quelle raison, le Brahman <\/span><span lang=\"fr-FR\">qui est <\/span><span lang=\"fr-FR\">le <\/span><span lang=\"fr-FR\">seul \u00catre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">s&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">inflig\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e0<\/span> <span lang=\"fr-FR\">lui-m\u00eame<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cette<\/span> <span lang=\"fr-FR\">illusion<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cosmique,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;illusion<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">multiplicit\u00e9,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;individualit\u00e9,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qui<\/span> <span lang=\"fr-FR\">engendre l&rsquo;illusion <\/span><span lang=\"fr-FR\">de la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">douleur.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Car si ce n&rsquo;est pas lui, le <\/span><span lang=\"fr-FR\">Brahman, <\/span><span lang=\"fr-FR\">qui est-ce donc puisque par hypoth\u00e8se il est le seul<\/span> <span lang=\"fr-FR\">?<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Une <\/span><span lang=\"fr-FR\">deuxi\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">tradition<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de <\/span><span lang=\"fr-FR\">pens\u00e9e<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dont on trouve <\/span><span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;expression<\/span> <span lang=\"fr-FR\">chez les <\/span><span lang=\"fr-FR\">plus<\/span> <span lang=\"fr-FR\">anciens<\/span> <span lang=\"fr-FR\">philosophes mat\u00e9rialistes grecs professe <\/span><span lang=\"fr-FR\">au <\/span><span lang=\"fr-FR\">contraire <\/span><span lang=\"fr-FR\">que <\/span><span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers physique <\/span><span lang=\"fr-FR\">existe <\/span><span lang=\"fr-FR\">r\u00e9ellement. <\/span><span lang=\"fr-FR\">Il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">n&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pas<\/span> <span lang=\"fr-FR\">une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">illusion,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">n&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pas<\/span> <span lang=\"fr-FR\">un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">songe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ni<\/span> <span lang=\"fr-FR\">une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">apparence.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">existe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">toute<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e9ternit\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pour<\/span> <span lang=\"fr-FR\">toute<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;\u00e9ternit\u00e9. Il est inusable de m\u00eame qu&rsquo;il est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">incr\u00e9\u00e9.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Les <\/span><span lang=\"fr-FR\">H\u00e9breux, <\/span><span lang=\"fr-FR\">de <\/span><span lang=\"fr-FR\">leur c\u00f4t\u00e9, install\u00e9s par vagues <\/span><span lang=\"fr-FR\">successives <\/span><span lang=\"fr-FR\">au <\/span><span lang=\"fr-FR\">pays <\/span><span lang=\"fr-FR\">de Canaan que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">appelons aujourd&rsquo;hui la Palestine, depuis le XIX<\/span><sup><span lang=\"fr-FR\">e <\/span><\/sup><span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cle <\/span><span lang=\"fr-FR\">avant <\/span><span lang=\"fr-FR\">notre \u00e8re, <\/span><span lang=\"fr-FR\">professent <\/span><span lang=\"fr-FR\">que <\/span><span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">existe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9ellement,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qu&rsquo;il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">n&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pas<\/span> <span lang=\"fr-FR\">un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">songe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ni<\/span> <span lang=\"fr-FR\">une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">illusion,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u2014<\/span> <span lang=\"fr-FR\">contre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">grande<\/span> <span lang=\"fr-FR\">tradition<\/span> <span lang=\"fr-FR\">id\u00e9aliste<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">acosmique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Inde.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Mais<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;autre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">part<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">n&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pas<\/span> <span lang=\"fr-FR\">seul<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ni<\/span> <span lang=\"fr-FR\">premier.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">n&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pas<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l\u2019\u00catre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">premier.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">a<\/span> <span lang=\"fr-FR\">commenc\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;exister<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">fragile,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">s&rsquo;use,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u2014<\/span> <span lang=\"fr-FR\">contre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">grande<\/span> <span lang=\"fr-FR\">tradition<\/span> <span lang=\"fr-FR\">mat\u00e9rialiste <\/span><span lang=\"fr-FR\">qui <\/span><span lang=\"fr-FR\">remonte <\/span><span lang=\"fr-FR\">aux <\/span><span lang=\"fr-FR\">philosophes grecs <\/span><span lang=\"fr-FR\">du V<\/span><sup><span lang=\"fr-FR\">e <\/span><\/sup><span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cle <\/span><span lang=\"fr-FR\">avant <\/span><span lang=\"fr-FR\">notre <\/span><span lang=\"fr-FR\">\u00e8re, <\/span><span lang=\"fr-FR\">Leucippe <\/span><span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">D\u00e9mocrite.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Platon, <\/span><span lang=\"fr-FR\">Aristote, <\/span><span lang=\"fr-FR\">les <\/span><span lang=\"fr-FR\">sto\u00efciens consid\u00e8rent l&rsquo;Univers <\/span><span lang=\"fr-FR\">comme un <\/span><span lang=\"fr-FR\">Animal <\/span><span lang=\"fr-FR\">divin, un <\/span> <span lang=\"fr-FR\">Vivant<\/span> <span lang=\"fr-FR\">anim\u00e9 d&rsquo;une \u00c2me divine, l\u2019\u00c2me du Monde, un Vivant \u00e9ternel dans le pass\u00e9 et dans l&rsquo;avenir.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Plotin,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">au<\/span> <span lang=\"fr-FR\">III<\/span><sup><span lang=\"fr-FR\">e <\/span><\/sup> <span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cle<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">notre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e8re,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Proclus<\/span> <span lang=\"fr-FR\">au<\/span> <span lang=\"fr-FR\">V<\/span><sup><span lang=\"fr-FR\">e<\/span><\/sup> <span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cle<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">notre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e8re,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">reprocheront<\/span> <span lang=\"fr-FR\">am\u00e8rement<\/span> <span lang=\"fr-FR\">aux<\/span> <span lang=\"fr-FR\">chr\u00e9tiens <\/span><span lang=\"fr-FR\">de ne pas professer comme les anciens philosophes grecs la divinit\u00e9 de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Au XIX<\/span><sup><span lang=\"fr-FR\">e <\/span><\/sup><span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cle, fleurissent les grands syst\u00e8mes de l&rsquo;Id\u00e9alisme allemand.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Arthur<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Schopenhauer, <\/span><span lang=\"fr-FR\">par <\/span><span lang=\"fr-FR\">exemple, <\/span><span lang=\"fr-FR\">professe que l&rsquo;Univers <\/span><span lang=\"fr-FR\">est ma <\/span><span lang=\"fr-FR\">Repr\u00e9sentation, <\/span><span lang=\"fr-FR\"><i>Die Welt ist<\/i><\/span><i> <\/i><span lang=\"fr-FR\"><i>meine Vorstellung.<\/i><\/span><i> <\/i><span lang=\"fr-FR\">Schopenhauer<\/span> <span lang=\"fr-FR\">se<\/span> <span lang=\"fr-FR\">rattache<\/span> <span lang=\"fr-FR\">express\u00e9ment<\/span> <span lang=\"fr-FR\">aux<\/span> <span lang=\"fr-FR\">grands<\/span> <span lang=\"fr-FR\">textes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sacr\u00e9s<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Inde<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ancienne<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qui venaient d&rsquo;\u00eatre d\u00e9couverts et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">traduits.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Les <\/span><span lang=\"fr-FR\">syst\u00e8mes gnostiques <\/span><span lang=\"fr-FR\">des <\/span><span lang=\"fr-FR\">premiers si\u00e8cles <\/span><span lang=\"fr-FR\">de <\/span><span lang=\"fr-FR\">notre \u00e8re <\/span><span lang=\"fr-FR\">con\u00e7oivent l&rsquo;Univers <\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">comme<\/span> <span lang=\"fr-FR\">un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">lieu<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">chute<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">comme<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9sultant<\/span> <span lang=\"fr-FR\">lui-m\u00eame<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">catastrophe.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">L&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">selon<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ces<\/span> <span lang=\"fr-FR\">syst\u00e8mes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">gnostiques<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qui<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pullulent<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">premiers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cles<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;\u00e8re<\/span> <span lang=\"fr-FR\">chr\u00e9tienne,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9sultat<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">trag\u00e9die<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ant\u00e9rieure<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e0<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">faute,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">p\u00e9ch\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">commis<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">vie<\/span> <span lang=\"fr-FR\">m\u00eame<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Divinit\u00e9.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">L&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">soit<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;\u0153uvre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Principe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">mauvais<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qui<\/span> <span lang=\"fr-FR\">s&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">s\u00e9par\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Unit\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">divine<\/span> <span lang=\"fr-FR\">originelle,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u2014<\/span> <span lang=\"fr-FR\">syst\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;\u00e9cole<\/span> <span lang=\"fr-FR\">du<\/span> <span lang=\"fr-FR\">gnostique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Valentin,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u2014<\/span> <span lang=\"fr-FR\">soit<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;\u0153uvre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Principe<\/span> <span lang=\"fr-FR\">mauvais<\/span> <span lang=\"fr-FR\">incr\u00e9\u00e9 et \u00e9ternel, tout <\/span><span lang=\"fr-FR\">comme <\/span><span lang=\"fr-FR\">le bon Principe, \u2014 syst\u00e8me de l&rsquo;\u00e9cole de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Marcion.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Valentin<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Marcion<\/span> <span lang=\"fr-FR\">vivaient<\/span> <span lang=\"fr-FR\">tous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">deux<\/span> <span lang=\"fr-FR\">au<\/span> <span lang=\"fr-FR\">II<\/span><sup><span lang=\"fr-FR\">e<\/span><\/sup> <span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cle<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">notre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e8re<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ils<\/span> <span lang=\"fr-FR\">se<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sont<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">doute<\/span> <span lang=\"fr-FR\">rencontr\u00e9s \u00e0<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Rome.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">syst\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;Orig\u00e8ne<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;Alexandrie<\/span> <span lang=\"fr-FR\">(n\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">vers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">185),<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">premi\u00e8re<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cr\u00e9ation<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">purement<\/span> <span lang=\"fr-FR\">spirituelle.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">C&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e0<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cause<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">chute,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">faute,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">p\u00e9ch\u00e9,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">substances<\/span> <span lang=\"fr-FR\">spirituelles<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pures<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nues<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sont<\/span> <span lang=\"fr-FR\">tomb\u00e9es<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">mati\u00e8re<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">corps.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">L&rsquo;Univers,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ce<\/span> <span lang=\"fr-FR\">syst\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">du<\/span> <span lang=\"fr-FR\">docteur<\/span> <span lang=\"fr-FR\">alexandrin,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">donc<\/span> <span lang=\"fr-FR\">encore<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9sultat<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">chute,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">catastrophe.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">produit<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ou<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cr\u00e9\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">apr\u00e8s<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la cr\u00e9ation des substances spirituelles. Il est le lieu de leur ali\u00e9nation ou de leur<\/span> <span lang=\"fr-FR\">exil.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Au XIII<\/span><sup><span lang=\"fr-FR\">e <\/span><\/sup><span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cle de notre \u00e8re, les grands docteurs chr\u00e9tiens tels que Albert le Grand, <\/span> <span lang=\"fr-FR\">Thomas d&rsquo;Aquin,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Bonaventure,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">puis,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">peu<\/span> <span lang=\"fr-FR\">plus<\/span> <span lang=\"fr-FR\">tard,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Jean<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Duns<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Scot,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">discutent<\/span> <span lang=\"fr-FR\">avec<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">philosophes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nourris<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;Aristote<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">philosophie<\/span> <span lang=\"fr-FR\">arabe,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">question<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">savoir<\/span> <span lang=\"fr-FR\">si<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e9ternel<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pass\u00e9,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ou<\/span> <span lang=\"fr-FR\">non.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">philosophes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">arabes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">leurs<\/span> <span lang=\"fr-FR\">disciples<\/span> <span lang=\"fr-FR\">jud\u00e9ens<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ou<\/span> <span lang=\"fr-FR\">chr\u00e9tiens<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pr\u00e9tendaient<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">oui<\/span> <span lang=\"fr-FR\">:<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e9ternel<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pass\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;avenir.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">docteurs<\/span> <span lang=\"fr-FR\">chr\u00e9tiens<\/span> <span lang=\"fr-FR\">orthodoxes rejetaient cette th\u00e8se mais la question \u00e9tait de savoir comment convaincre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">leurs<\/span> <span lang=\"fr-FR\">adversaires.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">chroniques<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nombreuses<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">avons<\/span> <span lang=\"fr-FR\">rappel\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ici<\/span> <span lang=\"fr-FR\">m\u00eame<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">question<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;\u00e2ge<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">n&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">plus<\/span> <span lang=\"fr-FR\">maintenant<\/span> <span lang=\"fr-FR\">un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">probl\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">relevant<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">m\u00e9taphysique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">mais<\/span> <span lang=\"fr-FR\">un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">probl\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">relevant<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cosmique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ou<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;astrophysique.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">avons<\/span> <span lang=\"fr-FR\">rappel\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e0<\/span> <span lang=\"fr-FR\">maintes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">reprises que la grande d\u00e9couverte du XX<\/span><sup><span lang=\"fr-FR\">e <\/span><\/sup><span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cle, et peut-\u00eatre la plus grande d\u00e9couverte des temps modernes,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">a<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e9t\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d\u00e9couverte<\/span> <span lang=\"fr-FR\">du<\/span> <span lang=\"fr-FR\">fait<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">n&rsquo;est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pas<\/span> <span lang=\"fr-FR\">un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">syst\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">fixe,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">syst\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">gen\u00e8se<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">histoire<\/span> <span lang=\"fr-FR\">comme<\/span> <span lang=\"fr-FR\">se<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;imaginaient<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">anciens<\/span> <span lang=\"fr-FR\">philosophes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">grecs,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">mais<\/span> <span lang=\"fr-FR\">au<\/span> <span lang=\"fr-FR\">contraire<\/span> <span lang=\"fr-FR\">un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">syst\u00e8me <\/span><span lang=\"fr-FR\">historique, <\/span><span lang=\"fr-FR\">un <\/span><span lang=\"fr-FR\">syst\u00e8me <\/span><span lang=\"fr-FR\">en <\/span><span lang=\"fr-FR\">r\u00e9gime <\/span><span lang=\"fr-FR\">de <\/span><span lang=\"fr-FR\">gen\u00e8se <\/span><span lang=\"fr-FR\">ou <\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;\u00e9volution.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">La<\/span> <span lang=\"fr-FR\">question<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">rapports<\/span> <span lang=\"fr-FR\">entre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Homme<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">s&rsquo;en<\/span> <span lang=\"fr-FR\">trouve<\/span> <span lang=\"fr-FR\">totalement<\/span> <span lang=\"fr-FR\">transform\u00e9e,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">renouvel\u00e9e et enfin il est possible d&rsquo;envisager de traiter cette question par des voies ou<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">m\u00e9thodes<\/span> <span lang=\"fr-FR\">positives.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Nous<\/span> <span lang=\"fr-FR\">venons<\/span> <span lang=\"fr-FR\">en<\/span> <span lang=\"fr-FR\">effet<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d\u00e9couvrir<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;apparition<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Homme<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ce<\/span> <span lang=\"fr-FR\">matin<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e0<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;aube,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">y<\/span> <span lang=\"fr-FR\">a<\/span> <span lang=\"fr-FR\">quelques<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dizaines<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">milliers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;ann\u00e9es,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9sultat,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">fruit,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">long<\/span> <span lang=\"fr-FR\">travail<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cosmique,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physique,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">biochimique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">biologique<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ant\u00e9rieur.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">L&rsquo;Homme<\/span> <span lang=\"fr-FR\">n&rsquo;et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pas<\/span> <span lang=\"fr-FR\">plus<\/span> <span lang=\"fr-FR\">tomb\u00e9 dans le Monde que la pomme n&rsquo;est tomb\u00e9e dans le pommier. L&rsquo;homme qui vient<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;appara\u00eetre <\/span><span lang=\"fr-FR\">est le r\u00e9sultat d&rsquo;un travail commenc\u00e9 depuis au moins dix-huit milliards<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;ann\u00e9es.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">J&rsquo;ai sous les yeux un <\/span><span lang=\"fr-FR\">travail <\/span><span lang=\"fr-FR\">tr\u00e8s <\/span><span lang=\"fr-FR\">remarquable <\/span><span lang=\"fr-FR\">de deux astrophysiciens de l&rsquo;Universit\u00e9 <\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Li\u00e8ge,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Jacques<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Demaret<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Christian<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Barbier,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">travail<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">lequel<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ces<\/span> <span lang=\"fr-FR\">deux<\/span> <span lang=\"fr-FR\">savants<\/span> <span lang=\"fr-FR\">r\u00e9capitulent<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">recherches<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qui<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sont<\/span> <span lang=\"fr-FR\">en<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cours<\/span> <span lang=\"fr-FR\">depuis<\/span> <span lang=\"fr-FR\">une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">vingtaine<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;ann\u00e9es<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sur<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">probl\u00e8me<\/span> <span lang=\"fr-FR\">suivant<\/span> <span lang=\"fr-FR\">:<\/span> <span lang=\"fr-FR\">quelles<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sont<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">conditions<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physiques<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cosmologiques<\/span> <span lang=\"fr-FR\">requises<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pour<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qu&rsquo;un<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00eatre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">capable<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pens\u00e9e<\/span> <span lang=\"fr-FR\">puisse<\/span> <span lang=\"fr-FR\">appara\u00eetre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dans<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">?<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">savants,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physiciens<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">des<\/span> <span lang=\"fr-FR\">astrophysiciens,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">sur<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Terre<\/span> <span lang=\"fr-FR\">enti\u00e8re,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">s&rsquo;int\u00e9ressent<\/span> <span lang=\"fr-FR\">en<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ce<\/span> <span lang=\"fr-FR\">moment<\/span> <span lang=\"fr-FR\">m\u00eame<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e0<\/span> <span lang=\"fr-FR\">cette<\/span> <span lang=\"fr-FR\">question.<\/span> <span lang=\"fr-FR\">Car<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ils<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ont<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d\u00e9couvert<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">parmi<\/span> <span lang=\"fr-FR\">les<\/span> <span lang=\"fr-FR\">nombreuses<\/span> <span lang=\"fr-FR\">propri\u00e9t\u00e9s ou <\/span><span lang=\"fr-FR\">caract\u00e9ristiques <\/span><span lang=\"fr-FR\">de <\/span><span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers <\/span><span lang=\"fr-FR\">physique que nous connaissons maintenant sur<\/span> <span lang=\"fr-FR\">une<\/span> <span lang=\"fr-FR\">dur\u00e9e d&rsquo;au moins dix-huit milliards d&rsquo;ann\u00e9es, si, par hypoth\u00e8se, vous <\/span><span lang=\"fr-FR\">modifiez <\/span><span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;une de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ces<\/span> <span lang=\"fr-FR\">caract\u00e9ristiques<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physiques,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">taille,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;\u00e2ge,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">vitesse<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;expansion,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">structure<\/span> <span lang=\"fr-FR\">du<\/span> <span lang=\"fr-FR\">noyau<\/span> <span lang=\"fr-FR\">atomique,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">masse <\/span><span lang=\"fr-FR\">totale de <\/span><span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers, <\/span><span lang=\"fr-FR\">etc. \u2014 vous d\u00e9couvrez que pour des <\/span><span lang=\"fr-FR\">raisons <\/span><span lang=\"fr-FR\">physiques<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pr\u00e9cises<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;apparition de la vie dans l&rsquo;Univers est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">impossible.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Ce<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qui<\/span> <span lang=\"fr-FR\">signifie<\/span> <span lang=\"fr-FR\">en<\/span> <span lang=\"fr-FR\">clair<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;Univers<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ainsi<\/span> <span lang=\"fr-FR\">construit,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">physiquement,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">qu&rsquo;il<\/span> <span lang=\"fr-FR\">est<\/span> <span lang=\"fr-FR\">capable<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">supporter <\/span><span lang=\"fr-FR\">et de recevoir la cr\u00e9ation en lui des \u00eatres vivants et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">pensants.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Certains<\/span> <span lang=\"fr-FR\">savants,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">depuis<\/span> <span lang=\"fr-FR\">le<\/span> <span lang=\"fr-FR\">d\u00e9but<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">ce<\/span> <span lang=\"fr-FR\">si\u00e8cle,<\/span> <span lang=\"fr-FR\">supposaient<\/span> <span lang=\"fr-FR\">que<\/span> <span lang=\"fr-FR\">l&rsquo;apparition<\/span> <span lang=\"fr-FR\">de<\/span> <span lang=\"fr-FR\">la<\/span> <span lang=\"fr-FR\">vie<\/span> <span lang=\"fr-FR\">et<\/span> <span lang=\"fr-FR\">\u00e0<\/span> <span lang=\"fr-FR\">plus<\/span> <span lang=\"fr-FR\">forte <\/span><span lang=\"fr-FR\">raison <\/span><span lang=\"fr-FR\">des <\/span><span lang=\"fr-FR\">\u00eatres pensants <\/span><span lang=\"fr-FR\">dans l&rsquo;Univers est <\/span><span lang=\"fr-FR\">un accident, un d\u00e9faut <\/span> <span lang=\"fr-FR\">d&rsquo;asepsie.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Les travaux qui sont en cours montrent au contraire que l&rsquo;Univers est <\/span><span lang=\"fr-FR\">physiquement <\/span> <span lang=\"fr-FR\">pr\u00e9<\/span> <span lang=\"fr-FR\">adapt\u00e9 <\/span><span lang=\"fr-FR\">depuis <\/span><span lang=\"fr-FR\">ses <\/span><span lang=\"fr-FR\">origines <\/span><span lang=\"fr-FR\">pour <\/span><span lang=\"fr-FR\">permettre <\/span><span lang=\"fr-FR\">la <\/span><span lang=\"fr-FR\">gen\u00e8se <\/span><span lang=\"fr-FR\">des <\/span><span lang=\"fr-FR\">\u00eatres vivants et <\/span> <span lang=\"fr-FR\">pensants.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Extrait de <\/span><span lang=\"fr-FR\"><i>La<\/i><\/span><i> <\/i><span lang=\"fr-FR\"><i>Voix<\/i><\/span><i> <\/i><span lang=\"fr-FR\"><i>du<\/i><\/span><i> <\/i><span lang=\"fr-FR\"><i>Nord,<\/i><\/span><i> <\/i><span lang=\"fr-FR\">27<\/span> <span lang=\"fr-FR\">juin<\/span> <span lang=\"fr-FR\">1982.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le probl\u00e8me des rapports ou des relations entre l&rsquo;Homme et l&rsquo;Univers, ou l&rsquo;Univers et l&rsquo;Homme, est abord\u00e9 et trait\u00e9 par la pens\u00e9e humaine depuis qu&rsquo;elle existe sans doute. Il existe quelques types de r\u00e9ponses \u00e0 ce probl\u00e8me et heureusement le nombre des r\u00e9ponses possibles et r\u00e9elles n&rsquo;est pas ind\u00e9fini. Il est m\u00eame tout petit. Une [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17574,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1419],"tags":[],"class_list":["post-19075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tresmontant-claude"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>L&#039;Homme et l&#039;Univers par Claude Tresmontant - 3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L&#039;Homme et l&#039;Univers par Claude Tresmontant - 3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Le probl\u00e8me des rapports ou des relations entre l&rsquo;Homme et l&rsquo;Univers, ou l&rsquo;Univers et l&rsquo;Homme, est abord\u00e9 et trait\u00e9 par la pens\u00e9e humaine depuis qu&rsquo;elle existe sans doute. Il existe quelques types de r\u00e9ponses \u00e0 ce probl\u00e8me et heureusement le nombre des r\u00e9ponses possibles et r\u00e9elles n&rsquo;est pas ind\u00e9fini. Il est m\u00eame tout petit. Une [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-10-14T12:08:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"253\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"289\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"3e mill\u00e9naire\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3e mill\u00e9naire\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/\"},\"author\":{\"name\":\"3e mill\u00e9naire\",\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#\/schema\/person\/b692dacff720a5344a6190bc714397eb\"},\"headline\":\"L&rsquo;Homme et l&rsquo;Univers par Claude Tresmontant\",\"datePublished\":\"2022-10-14T12:08:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/\"},\"wordCount\":1350,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg\",\"articleSection\":[\"Tresmontant Claude\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/\",\"url\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/\",\"name\":\"L'Homme et l'Univers par Claude Tresmontant - 3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg\",\"datePublished\":\"2022-10-14T12:08:25+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#\/schema\/person\/b692dacff720a5344a6190bc714397eb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg\",\"width\":253,\"height\":289},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"L&rsquo;Homme et l&rsquo;Univers par Claude Tresmontant\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/\",\"name\":\"3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation\",\"description\":\"L&#039;Homme en devenir\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#\/schema\/person\/b692dacff720a5344a6190bc714397eb\",\"name\":\"3e mill\u00e9naire\",\"url\":\"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/author\/scoussa\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L'Homme et l'Univers par Claude Tresmontant - 3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"L'Homme et l'Univers par Claude Tresmontant - 3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation","og_description":"Le probl\u00e8me des rapports ou des relations entre l&rsquo;Homme et l&rsquo;Univers, ou l&rsquo;Univers et l&rsquo;Homme, est abord\u00e9 et trait\u00e9 par la pens\u00e9e humaine depuis qu&rsquo;elle existe sans doute. Il existe quelques types de r\u00e9ponses \u00e0 ce probl\u00e8me et heureusement le nombre des r\u00e9ponses possibles et r\u00e9elles n&rsquo;est pas ind\u00e9fini. Il est m\u00eame tout petit. Une [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/","og_site_name":"3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation","article_published_time":"2022-10-14T12:08:25+00:00","og_image":[{"width":253,"height":289,"url":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"3e mill\u00e9naire","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"3e mill\u00e9naire","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/"},"author":{"name":"3e mill\u00e9naire","@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#\/schema\/person\/b692dacff720a5344a6190bc714397eb"},"headline":"L&rsquo;Homme et l&rsquo;Univers par Claude Tresmontant","datePublished":"2022-10-14T12:08:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/"},"wordCount":1350,"image":{"@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg","articleSection":["Tresmontant Claude"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/","url":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/","name":"L'Homme et l'Univers par Claude Tresmontant - 3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg","datePublished":"2022-10-14T12:08:25+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#\/schema\/person\/b692dacff720a5344a6190bc714397eb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/Claude-Tresmontant.jpg","width":253,"height":289},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/lhomme-et-lunivers-par-claude-tresmontant\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"L&rsquo;Homme et l&rsquo;Univers par Claude Tresmontant"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/","name":"3e mill\u00e9naire - Spiritualit\u00e9 - Connaissance de soi - Non-dualit\u00e9 - M\u00e9ditation","description":"L&#039;Homme en devenir","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/#\/schema\/person\/b692dacff720a5344a6190bc714397eb","name":"3e mill\u00e9naire","url":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/author\/scoussa\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19075"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19075\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revue3emillenaire.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}